BÀI TUYÊN TRUYỀN VÀ CÁCH PHÒNG CHỐNG BỆNH TAY CHÂN MIỆNG
Thực hiện Công văn sô 779/UBND-VHXH của UBND xã Thanh Miện về việc tăng cường công tác phòng chống bệnh tay chân miệng, bệnh bại liệt và các bệnh truyền nhiễm.
Hôm nay cô là Điều dưỡng Vũ Thị Hương cung cấp một số thông tin về bệnh tay chân miệng cho toàn thể các đồng chí và học sinh trong nhà trường biết về bệnh tay chân miệng và cách phòng tránh bệnh.
Tay- chân -miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính ở trẻ em do virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra, chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Mặc dù thường được xem là bệnh nhẹ và có thể tự khỏi, tay chân miệng tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng như viêm màng não, viêm cơ tim, có thể dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
1. Nguyên nhân và Đường lây truyền
Tác nhân chính gây bệnh tay chân miệng là các chủng virus như Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71). EV71 đặc biệt nguy hiểm do có khả năng gây biến chứng nặng và tử vong cao.
Virus lây lan nhanh chóng qua các con đường sau:
Đường miệng - Phân: Virus có trong phân của người bệnh, có thể lây nhiễm sang người lành khi tiếp xúc trực tiếp hoặc qua bàn tay bẩn.
Tiếp xúc trực tiếp: Lây lan qua dịch tiết đường hô hấp (nước bọt, dịch mũi họng), dịch từ các nốt phỏng hoặc vết loét của người bệnh.
Tiếp xúc gián tiếp: Lây nhiễm qua đồ dùng sinh hoạt, đồ chơi, bàn ghế, sàn nhà bị nhiễm virus. Khả năng lây nhiễm cao nhất thường diễn ra trong tuần đầu của bệnh.
2. Triệu chứng nhận biết
Bệnh tay chân miệng có thể biểu hiện ở nhiều thể, từ không điển hình đến cấp tính và tối cấp. Nhân viên y tế cần lưu ý các dấu hiệu sau:
Giai đoạn khởi phát: Sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn, đau họng, có thể có tiêu chảy vài lần trong ngày.
Giai đoạn toàn phát:
Loét miệng: Xuất hiện các nốt đỏ trong miệng (lưỡi, lợi, mặt trong má), tiến triển thành bóng nước rồi vỡ ra thành vết loét đau, gây tăng tiết nước bọt.
Phỏng nước trên da: Các nốt phỏng có đường kính 2-10mm, màu xám, hình bầu dục, thường xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông. Các tổn thương này có thể ẩn dưới da, sờ có cảm giác cộm và thường không gây đau.
Một số trường hợp có thể không điển hình, chỉ biểu hiện hồng ban hoặc chỉ có loét miệng đơn thuần.
3. Các biến chứng nguy hiểm
Khi virus xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương hoặc cơ tim, bệnh có thể gây ra các biến chứng nặng nề:
Viêm màng não, viêm não: Trẻ mệt mỏi, quấy khóc, nôn ói nhiều, giật mình, có thể có các dấu hiệu thần kinh khác.
Liệt mềm cấp: Ảnh hưởng đến khả năng vận động của chi.
Viêm cơ tim, phù phổi cấp: Gây suy tuần hoàn, suy hô hấp.
Các biến chứng này có thể diễn biến rất nhanh, đe dọa tính mạng và đòi hỏi can thiệp y tế khẩn cấp trong vòng 6 giờ đầu.
4. Chẩn đoán và Điều trị
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng. Việc điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ.
Chăm sóc tại nhà: Vệ sinh răng miệng và thân thể, hạ sốt bằng Paracetamol, nghỉ ngơi, bổ sung dinh dưỡng và nước. Tuyệt đối không cậy vỡ các nốt phỏng để tránh nhiễm trùng.
Theo dõi dấu hiệu nặng: Cần theo dõi sát các biểu hiện như sốt cao liên tục, giật mình, co giật, nôn ói nhiều, ho sặc, khó thở, run chi, gồng tư thế.
Khi có bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.
5. Biện pháp phòng bệnh và Tuyên truyền
Vì bệnh chưa có vắc xin phòng bệnh, công tác phòng ngừa là cực kỳ quan trọng. Nhân viên y tế đóng vai trò nòng cốt trong việc tuyên truyền và hướng dẫn cộng đồng, đặc biệt là các bậc phụ huynh và người chăm sóc trẻ:
Vệ sinh cá nhân: Khuyến khích rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, đặc biệt trước và sau khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh, và sau khi tiếp xúc với trẻ nhỏ hoặc dịch tiết của người bệnh.
Vệ sinh môi trường: Thường xuyên lau chùi sạch sẽ các bề mặt, đồ dùng, đồ chơi, sàn nhà, nhà tiêu bằng xà phòng và các dung dịch sát khuẩn phù hợp.
Vệ sinh ăn uống: Đảm bảo ăn chín, uống sôi; sử dụng nguồn nước sạch; không nhai, mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay.
Cách ly người bệnh: Trẻ mắc bệnh cần được cách ly tại nhà ít nhất 7-10 ngày hoặc cho đến khi khỏi hoàn toàn. Hạn chế tối đa tiếp xúc với người lành, đặc biệt là trẻ nhỏ.
Theo dõi sức khỏe: Hướng dẫn phụ huynh theo dõi sức khỏe trẻ hàng ngày, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để kịp thời đưa trẻ đi khám.
Trên đây là một số thông tin về bệnh tay chân miệng kính mong các đồng chí và các em học sinh chú ý lắng nghe thêm trên các kênh thông tin đại chúng để nắm bắt diễn biến tiếp theo của dịch bệnh này và các bệnh truyền nhiễm trong địa bàn sinh sống của mình.
Cuối cùng tôi xin kính chúc toàn thể CBGV,NV và học sinh trong nhà trường mạnh khoẻ bình an.
Người viết bài
Điều dưỡng Vũ Thị Hương